De gevolgen van onverwerkt verdriet en wat het stilletjes doet met jouw gezin

Een sterke voortdurende ruis onder alles wat je doet. Een razend snelle prikkelbaarheid. Of een onverklaarbare neiging om alles maar goed te willen praten zodat de spanning wegvalt. Het lijkt misschien een karaktertrekje, een kleine manier van doen maar wat je probeert weg te duwen heeft een stem en die stem blijft aandacht vragen totdat je hem hoort.

Veel mensen denken bij het woord ‘trauma’ aan één grote gebeurtenis, maar het zijn vaak kleine wonden die pijnlijke ervaringen achterlaten. Een ouder die vaak afwezig was, herhaalde kwetsende opmerkingen, jarenlang de zorg moeten dragen voor anderen of simpelweg niet gezien zijn in je gevoelens.

Het lijkt misschien onschuldig, maar het zijn geen ‘kleine dingen’ voor je lichaam; ze zetten zich vast in spieren, ademhaling en in je automatische reacties. En later, wanneer jij zelf ouder wordt, voelt je kind die onrust en het stille verdriet. Feilloos. Ze reageren daarop met gedrag. Niet als een oordeel, maar als spiegel. En die spiegel kan ongemakkelijk scherp zijn.

De patronen die weerspiegelt worden, zijn geen bewijs van falen; ze zijn het bewijs van een goedbedoelde overlevingsstrategie. Vroeger hielpen ze je te overleven, nu zitten ze je in de weg.

Hoe zich dat uit:
 Sommige reacties lijken op het eerste gezicht onlogisch of overdreven.

Denk aan:


• een steeds terugkerend gevoel van leegte of afstand in relaties;


• voortdurend op je hoede zijn voor hoe anderen reageren;

• een zware neiging om jezelf de schuld te geven;


• het idee dat alles alleen veilig is als jíj het onder controle houdt;


• altijd ‘ja’ zeggen om rust te bewaren;


• je verantwoordelijk voelen voor het geluk of de emoties van anderen;


• het constant willen uitleggen of je gevoelens overspoelen met te veel informatie.

  
  

Deze gedragingen zijn geen karakterfouten, het zijn overlevingsstrategieën. Ze hebben je eerder beschermd, maar werken nu vaak in de weg.

Trauma is niet altijd één klap

Wat dan helpt? Er is geen perfecte volgorde, maar er is wel één route die werkt: voelen, benoemen, reguleren en herstellen.

Stel je voor: je voelt irritatie opkomen als je kind iets doet dat je vroeger pijn deed. Neem de irritatie heel letterlijk en voel wat er gebeurt. Let op je adem, de spanning in je schouders, de reactie in je buik. Door deze korte innerlijke pauze maak je ruimte waardoor je kunt kiezen hoe je reageert. Soms is die keuze heel eenvoudig: gewoon diep ademhalen, je hand op je hart leggen en zachtjes zeggen wat er in je is. “Ik voel me gespannen nu.” Het lijkt misschien of je met deze woorden je kind een last op de schouders meegeeft, maar in werkelijkheid maak je gevoelens minder mysterieus en eng.

Benoemen zonder drama maakt dat kinderen leren dat emoties woorden hebben. Daarna komt reguleren. Een korte ademhaling, even naar buiten lopen, je voeten stevig op de grond zetten. En als het toch misgaat: herstellen. Een oprechte “Dat had ik anders willen doen, sorry”. Het leert je kind dat relaties rekbaar zijn: fouten kunnen gebeuren, maar herstel is altijd mogelijk.

Wat dit betekent voor ouderschap 
Als ouder draag je niet alleen biologische maar ook emotionele patronen over. Kinderen leren vooral door af te stemmen op hun ouder: hoe jij reageert op stress, hoe snel je ontspant, of je je emoties herkent en benoemt, dat alles wordt een blauwdruk voor hen. Onverwerkte pijn kan daardoor ongemerkt doorgegeven worden: je kind leert onbewust dat onrust de norm is, of dat emoties gevaarlijk zijn en dus verstopt moeten worden. Maar dit betekent ook iets moois: wanneer jij begint te helen, geef je je kind een ander voorbeeld, een nieuwe manier van veilig zijn in de wereld.

Bewust kiezen in plaats van automatisch reageren is winst

Misschien wel het belangrijkste als het aankomt op onverwerkt verdriet: wees mild voor jezelf. Verandering komt niet door één ademhaling of één goed gesprek. Elke keer dat je bewust kiest in plaats van automatisch reageert, maak je ruimte voor beweging. En dat is winst.

Vergeet ook co-regulatie niet. Het is oké om jouw zenuwstelsel te laten kalmeren door middel van hulp van anderen. Een partner, een vriend(in) of een begeleider kan voor jou hetzelfde doen als wat jij voor je kind doet. Hulp vragen is geen zwakte.

Begin bij het lijf Verbinding met de ervaringen die opgeslagen zitten in je lijf, zorgt voor heling. Emotie woont niet alleen in je gedachten; ze zit van binnen dus begin bij je lichaam. Leer de signalen kennen, geef ze een naam en ga er stap voor stap mee aan de slag. Heling is geen sprint naar perfectie, het is een marathon van moedige stappen die trauma’s, en daardoor het leven thuis, lichter maken.

Als dit onderwerp je raakt en je wilt er samen aan werken, voor jezelf en daarmee voor je kinderen, kan ik je begeleiden met praktische oefeningen en ruimte om dat stukje verleden veilig te verkennen. Heling is geen rechtstreekse lijn, maar elke stap maakt de relatie met je kind een stukje helderder en vrijer.

Wil je een vervolgstap? Stuur een bericht en we kijken samen wat passend is voor jou en je gezin.

Kennismaking

min

Nu boeken