Een deep dive in codepentie (deel 1)

Wat gebeurt er als je onbevangen een opleiding instapt en je ineens midden in een opstelling of geboorteregressie staat? Voor mij werd het een weekend van voelen, verwondering en bevestiging. Een ervaring die liet zien dat het lijf vaak eerder weet dan het hoofd. Ik stapte er onbevangen in, met nieuwsgierigheid en zonder verwachtingen. Benieuwd wat dit weekend zou aanraken.

Hier lees je deel 1 van mijn blogreeks over mijn opleiding codependentie. In deze reeks deel ik na elke opleidingsdag kort wat we doen, wat ik leer en wat het in mijn lijf, ouderschap en werk raakt, zodat je kunt meekijken zonder lange theorie.

De keuze voor deze opleiding komt niet uit het niets. In mijn omgeving en in mijn praktijk zie ik hoe snel mensen zichzelf kwijtraken in de behoefte om te zorgen, te sussen of te repareren. In het ouderschap gebeurt dat vaak vanuit liefde: je wilt het goedmaken voor je kind, spanningen gladstrijken, de dag ‘redbaar’ houden. Het begint vaak uit verbinding, maar kan gaandeweg knellen. Ik wil begrijpen wat er onder dit reflex ligt en hoe je als ouder nabij kunt blijven zonder jezelf te verliezen, met zachtheid én helderheid.

De ochtend: taal voor wat al leefde


De ochtend begon met theorie over wat codependentie is, waar het vandaan komt en hoe het zich kan uiten. Terwijl ik luisterde, viel er al gelijk veel op zijn plek: patronen die ik herken, bij mensen om me heen, in mijn praktijk maar ook bij mezelf. Zo herken ik mij bijvoorbeeld in het afstemmen op de stemming van mijn man. Onbewust ga ik bijsturen, plannen overnemen en sussen als ik merk dat hij gestrest is. Alles zodat hij weer kan ontspannen. Want, zo voelt het dan: ontspanning bij hem, is ontspanning bij mij. Mijn echte ontspanning schuif ik op zo'n moment als eerste van tafel. Schijnontspanning, noemen we dat ook wel. De korte termijn oplossing waar helemaal niet om gevraagd wordt maar welke ik soms automatisch inzet.

Het liet me zien hoe loyaliteit en verantwoordelijkheidsgevoel er soms voor zorgen dat je meer draagt dan van jou is.

De opstelling: het lijf weet eerder dan het hoofd

Na de lunch was het tijd voor de eerste opstelling. Ik nam me voor aanwezig te zijn en eerst maar eens vanaf mijn veilige stoel te volgen wat zich bij anderen liet zien. Maar het liep anders. Prompt werd ik gekozen als representant, voor het innerlijk kind van de inbrenger. Wetende dat een opstelling ook voor een representant iets aan het licht kan brengen, was ik benieuwd.

Ik liep wat rond, nog onwennig. Voor ik het wist, zat ik op de grond, huilend. Het kwam vanzelf, zonder dat ik het kon sturen. Alsof er ineens ruimte was voor een zachtheid en kwetsbaarheid die ik normaal goed verborgen houd. Wat me raakte, was hoe snel het lijf reageert wanneer het even de leiding krijgt. Geen verhaal, geen uitleg, alleen gevoel dat zich eindelijk mocht tonen.

Wat dit mij laat zien

Die ervaring zette van alles in beweging. Een paar inzichten die ik meeneem:
 - Er is vaak een kleine verschuiving nodig om iets groots te voelen. Niet duwen, maar toestaan.

- Aanwezig blijven bij wat er gebeurt, is soms moediger dan proberen te begrijpen. Het lijf mag eerst.
 - Zacht zijn is niet hetzelfde als zwak. Zacht zijn, is precies genoeg druk loslaten om te kunnen zien wat waar is.

Grenzen en nabijheid

In het werken met codependentie vallen grenzen en nabijheid steeds samen. Aan de ene kant de neiging om de ander te dragen en aan de andere kant de uitnodiging om terug te keren naar jezelf. Zodat je kan voelen wat van jou is en wat niet. Vandaag merkte ik hoe een opstelling die beweging zichtbaar maakt zonder oordeel. Het gaat niet om goed of fout, maar om afstemmen: waar sta ik, wat voel ik? Dit weekend liet me voelen wat mijn hoofd allang dacht: codependentie leeft in kleine, dagelijkse verschuivingen en mijn lijf vertelt het me het eerst. Deze opleiding beslaat meerdere weekenden en na elke dag schrijf ik een kort verslag. Benieuwd naar het vervolg? Lees verder bij deel 2.